FA158: Legalese als Afsluitingsmechanisme

Het Feit

Juridische taal gebruikt complexe, archaïsche, dubbelzinnige constructies die onbegrijpelijk zijn voor de meeste mensen.

Deze “legalese” functioneert als afsluitingsmechanisme: het maakt recht ontoegankelijk en creëert afhankelijkheid van professionals die de taal beheersen.

De Standaardverklaring

“Juridische taal is precies en beschermt tegen misverstanden. De complexiteit is nodig voor nauwkeurigheid en om alle scenario’s te dekken.”

Legalese wordt gezien als technische noodzaak voor rechtszekerheid.

Waarom Die Verklaring Niet Klopt

1. Het creëert afhankelijkheid

Doordat juridische teksten onbegrijpelijk zijn:

• Burgers kunnen hun eigen rechten niet begrijpen
• Advocaten/notarissen worden verplichte tussenpersonen
• Macht concentreert bij degenen die de taal beheersen

2. Het voorkomt echte verificatie

Complexiteit dient niet helderheid maar versluiering:

• Niemand leest de kleine lettertjes
• Begrip wordt vervangen door “vertrouwen”
• Betwisting wordt onmogelijk zonder expert

3. Archaïsche constructies zijn opzettelijk

Waarom blijft juridisch Nederlands gebruikmaken van:

• “Voornoemd”, “bedoeld”, “hierna te noemen” (19e-eeuws)
• “Terzake”, “mitsdien”, “aldus” (geen normale spreektaal)
• Zinslengte van 10+ regels (geen normale schrijftaal)

Dit is geen toeval, het markeert macht en afstand.

Directe Bron/Observatie

Klassieke exploten (dagvaardingen, betekeningen)

Vergelijk:

Legalese:

“Mitsdien wordt de gedaagde aangezegd zich te voegen in de zaak, welke dient op de roldatum zoals bij dezen aangegeven, zulks op straffe van verstek…”

Normal Nederlands:

“U wordt opgeroepen om op [datum] te verschijnen. Als u niet komt, kan de rechter zonder u beslissen.”

De eerste versie sluit uit. De tweede versie opent.

Zie ook voorbeelden in:

• Deurwaardersbrieven
• Huurcontracten
• Algemene voorwaarden

Patroon

Taal die onbegrijpelijk is, dient niet helderheid maar macht. Complexiteit is geen technische noodzaak maar een afsluitingsmechanisme.

Zie ook:

• FA11, Taal als macht
• FA61, Rechtspraak als theater
• FA75, Words = Sword

Categorie: Taal / Recht / Macht
Thema: Legalese, toegankelijkheid, afhankelijkheid